Kripto Sözlük

DeFi Nedir? Merkeziyetsiz Finans

Abone Ol 

Önsöz

Merkeziyetsiz Finans (DeFi) İngilizce karşılığı ile Decentarilized Finance. Blockchain ağları üzerine inşa edilmiş bir finansal uygulamalar ekosistemini ifade eder. DeFi hiçbir merkez veya otoriteye bağlı olmayan finansal yapılara verilen addır. Temelde DeFi, herkes tarafından erişilebilen ve çoğunlukla otomatik bilgisayar yazılımları tarafından yönlendirilen ve giderek daha az merkezî varlıklar ve insanlar tarafından yönlendirilen açık kaynaklı platformlar tarafından oluşturulur.

Merkeziyetsiz Finans (DeFi) Nedir?

Herkesin kullanımına açık bir şekilde sunulan ve merkezi hiçbir otoriteye bağlı olmadan faaliyet yürüten açık kaynaklı, herhangi bir izne dayalı olmayan ve tamamen şeffaf bir finansal hizmet ekosistemi yaratmayı amaçlayan Peer to Peer felsefesine bağlı bir ekosistemdir. Yatırımcılar fon varlıklarının tüm kontrolünü kendi ellerinde tutar ve ekosistemle eşten eşe eşleşme Peer to Peer (P2P), merkeziyetsiz uygulamalar (dapp’ler) aracılığıyla etkileşim kurar.

Bitcoin, Ethereum ve Polkadot gibi belli bir merkezi olmayan ve karar verici otoritelerin olmadığı sistemler DeFi için verilebilecek önemli örneklerdendir. Finansal araçlar sadece fon gönderme ve alma ile sınırlanmadığı için DeFi denildiğinde daha geniş bir yelpazeye sahip ve daha gelişmiş finansal işlevleri düşünmek daha doğru olacaktır. Bunlara; arasında kredi alma, kredi verme, merkeziyetsiz borsa (DeX), sigorta, alışveriş, pazaryeri de bulunan örnekler verilebilir.

DeFi Neden Önemlidir?

DeFi, bankaya güveni olamayan kişi veya kurumların bankacılık işlemlerini bir otorite, kurum veya hükümet tarafından değil de sistemin oluşturduğu bir algoritma üzerinden gerçekleştirilebilmesini sağlamaktadır. DeFi ağlarına bağlı milyonlarca cihaz ile belli bir formül üzerinden yapılabilmesini sağlar. Bu nedenle DeFi sistemlerine yapılmak istenen herhangi bir müdahale imkansız hale gelir. Sistemi kullanan kullanıcılar aynı zamanda sistemin çalışabilmesini sağlamaktadırlar.

DeFi Avantajları Nelerdir?

Geleneksel finans, bankalar gibi kurumların aracılar olarak çalışmasına ve mahkemelerin de hakemlik etmesine dayanır. Dünyada yaşanan 2008 dünya ekonomik krizi sonrası birçok kişi banka ve devlet merkez bankalarına karşı bir güvensizlik duymuştur. Sadece bir merkezin tüm finans ağında kurduğu hakimiyet, para politikalarına ve her an bankaların ve hatta devletlerin dahi zarar edebileceği bir sistem çok eleştirilmişti.

DeFi uygulamaları herhangi bir aracıya ya da hakeme ihtiyaç duymaz. Olası her türlü anlaşmazlığın nasıl çözüleceğini kod belirler ve kullanıcılar fonlarının kontrolünü her zaman kendi ellerinde tutar. Bu da, böylesi hizmetlerin sunulmasına ve kullanılmasına yönelik masrafları ve süreyi kısaltır ve daha az sıkıntının yaşanacağı bir finansal sistemi mümkün kılar.

  • Büyük verinin (Big Data) altından daha değerli olduğu bir zamanda, merkezi olmayan ekosistemle etkileşime girme ve gerçek anonimlik ve şeffaflığı deneyimleme fırsatı yaratır.
  • Paraya dayalı bankacılık sistemlerinin herkesçe kullanılmasını sağlar.
  • Akıllı kontratlar sayesinde kullanıcılar arası borç alma ve borç verme işlemlerinin yapılabilmesi sağlar.
  • Bir diğer önemli avantajı da başka yoldan herhangi bir finansal hizmete ulaşamayan kişiler için erişim kolaylığı sunmasıdır.

DeFi Dezavantajları Nelerdir?

  • Yüksek Kullanıcı Hatası Riski: Merkeziyetsiz finans uygulamaları sorumlulukları aracılardan kullanıcılara transfer eden bir çalışma prensibine sahiptir. Bu da yeni başlayan bir çok kullanıcı için negatif bir özellik olabilir. Ürünler değiştirilemez blokzincirler üzerine yapılandırıldığı için kullanıcı hatası riskini en aza indiren ürünlerin tasarlanması özellikle zorlayıcıdır.
  • Zayıf Ağ Performansı: Blockchainler yapıları gereği merkezi birimlerden daha yavaştır, bu da üzerlerine inşa edilmiş uygulamalara yansır. DeFi ekosistemlerinin geliştiricileri bu kısmi sınırlamaları dikkate alarak ürünlerini buna uygun şekilde optimize etmelidir.
  • Dağınık Ekosistem: Kullanıcının ihtiyacına yönelik uygulamayı bulması zorlayıcı olabilir ve kullanıcıların en iyi seçimleri yapabilme becerisine sahip olması gerekir. Zorluk yalnızca blokzinciri ve uygulamayı yaratmak değil aynı zamanda bu blokzinciri ve uygulamanın daha geniş çaplı DeFi ekosistemine nasıl uyum sağlayacağını bularak optimize etmektir.

DeFi Kullanım Alanları Nelerdir?

Sigortacılık

DeFi, kesinlikle sigorta endüstrisine de hitap ediyor. Uygun yönetim ve güvenliğin olmaması nedeniyle, bu sektör sözleşme ihlalleri ve yanlış sigorta talepleri ile ilgilenmektedir. Ayrıca, sigorta talep etme süreci çok zaman alır. Bu nedenle, bu spektrumdaki bir dizi yenilikçi merkezi olmayan uygulama, sözleşmeleri korumak ve kapsamak ve sigorta taleplerini daha hızlı düzene sokmak için blok zinciri kullanıyor.

Varlık Yönetimi

Merkezi olmayan finans uygulamaları, fonlarınızın tek sorumlusu olmanıza yardımcı olacaktır. Varlıklarınızı satmak, satın almak, transfer etmek ve getiri kazanmak için uygulamalarla güvenli ve verimli bir şekilde etkileşime girmenize yardımcı olacak birçok kripto cüzdanı vardır. Dolayısıyla, DeFi projeleri alanında, verilerinize sahip olacaksınız, herhangi bir üçüncü şahıs veya herhangi bir devlet kurumu değil. MetaMask: MetaMask, blok zinciri uygulamalarına bir kaçış için gereken güvenliği ve kullanılabilirliği sunar. Bununla birlikte, aynı zamanda bir cüzdandır ve herhangi bir kişiyi blok zincirine bağlamakla birlikte hesap yönetimini de idare edebilir. Dahası, siteden tamamen izole edilmiş donanım cüzdanları bile sunar.

  • MetaMask: MetaMask, blok zinciri uygulamalarına geçiş için gereken güvenliği ve kullanılabilirliği sunar. Bununla birlikte, aynı zamanda bir cüzdandır. Dahası, siteden tamamen izole edilmiş donanım cüzdanları bile sunar.

Borç Alma ve Verme

Borç alma ve borç verme, merkezi olmayan finans uygulamaları için en önemli kullanım örneklerinden biridir. Gerçekte, kullanıcılar kripto para birimlerini bir borç verme havuzuna ödünç verebilir ve buna göre getiri kazanabilirler. Kriterlerine bağlı olarak, birçok uygulama borçlu ve borç veren ile eşleşir ve güven sorunlarından kurtulur.

DeFi’nin Bize Katkısı Ne Olacak?

  • Programlanabilirlik: Yüksek düzeyde programlanabilir akıllı kontratlar, yürütmeyi otomatikleştirir ve yeni finansal araçların ve dijital varlıkların oluşturulmasını sağlar.
  •  Güvenlik: Bir blok zincirinin merkezî olmayan mimarisi boyunca kurcalamaya dayanıklı veri koordinasyonunu, güvenliği ve denetlenebilirliği artırır.
  • Erişebilirlik: Geleneksel finanstan farklı olarak DeFi; açık, izinsiz erişimiyle tanımlanır. Kripto cüzdanı ve İnternet bağlantısı olan herkes, coğrafyalarına bakılmaksızın Ethereum üzerine kurulu merkezi olmayan uygulamalara erişebilir.
  • Şeffaflık: Halka açık Ethereum blok zincirinde, her işlem ağdaki diğer kullanıcılara yayımlanır ve bunlar tarafından doğrulanır. Ethereum ve üzerinde çalışan DeFi protokolleri de herkesin görüntüleyebileceği, denetleyebileceği ve üzerine inşa edebileceği açık kaynak koduyla oluşturulmuştur.
  • Birlikte Çalışabilirlik: Ethereum’un bir araya getirilebilir yazılım yığını, merkeziyetsiz finanas protokollerinin ve uygulamalarının birbirini entegre edecek ve tamamlayacak şekilde oluşturulmasını sağlar. Merkezi olmayan finans ile geliştiriciler ve ürün ekipleri; mevcut protokollerin üzerine inşa etme, arayüzleri özelleştirme ve üçüncü taraf uygulamaları entegre etme esnekliğine sahiptir.

DeFi Coinleri Hangileridir?

Merkezi olmayan borsalarda (DeX) olan Chainlink (LINK), AVAX, Basic Attention Token (BAT) gibi piyasada sağlam yer edinmiş DeFi coinleri bulunmaktadır. Merkezi olmayan finans coinlerine erişmek için coinmarketcap adresine ziyaret edin.

Dikkat!

Risk Açıklaması

Cedkan.com’da yayınlanan ve/veya indexlenen yazılar, makaleler, reklamlar ve diğer içerik tanıtım ve/veya index türleri yatırım tavsiyesi niteliğinde değildir. Bitcoin (BTC) ve diğer kripto para veya sanal para birimleri yüksek risk içeren varlıklar olup, adı geçen para birimlerine ve türevlerine yatırım yapmadan önce gereken sorumluluk ve özeni göstermeli ve kendi araştırmanızı yapmalı veya finans danışmanınıza başvurmalısınız.

Bitcoin, kripto para birimleri veya sanal para birimlerine yatırım yaparak paranızın bir kısmını veya tamamını kaybedebilirsiniz. Transferlerinizin, alış satış emirlerinizin ve diğer işlemlerinizin kendi sorumluluğunuzda olduğunu ve aynı şekilde meydana gelebilecek kayıpların sizin sorumluluğunuzda olduğunu unutmayın. Cedkan.com herhangi bir kripto para birimini satın almanız, satmanız veya tutmanız gerektiğine yönelik tavsiyede bulunmaz veya cedkan.com bir yatırım danışmanı veya aracısı değildir. Bu nedenle cedkan.com üzerinde yer alan hiçbir içerik, yazarı yatırım kararlarınızdan sorumlu tutulamaz.

Muhammed Akan

Bir mühendis, bir teknoloji manyağı ve bir mükemmeliyet tutkunu. Teknoloji hayranlığının ideal kombinasyonu. Ben Muhammed Akan, iyi bir ülkede iyi bir eğitim aldım. 2016'nın son çeyreğinden 2020'nin Haziran ayına kadar Google Mühendisi olarak çalıştım. Bu unvan ile birçok devlet kurumuna web güvenlik semineri verdim. Şu an üniversite öğrencisi olarak eğitim hayatıma devam ediyorum. İlgimi çeken konular hakkında akademik düzeyde araştırma yapıyor, araştırdıklarımı okuyor, düşünüyor, yazıyor ve paylaşıyorum.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu