Kripto Para

Solana (SOL) Nedir?

Banner Reklam

Solana Nedir?

Solana, merkeziyetsiz, ölçeklenebilir uygulamalara ev sahipliği yapmak üzere tasarlanmış bir blok zinciri platformudur. 2017 yılında kurulan bu açık kaynaklı proje, şu anda Cenevre merkezli Solana Vakfı tarafından yönetilmektedir ve blok zinciri, San Francisco merkezli Solana Labs tarafından geliştirilmiştir.

Solana, işlem sayısı ve işlem ücretleri açısından Ethereum gibi rakip blok zincirlerine göre çok daha hızlıdır. Solana blok zincirinde çalışan kripto para birimi de aynı zamanda Solana adını taşır ve SOL sembolü ile işlem görür. Bu kripto para birimi, 2021 yılında neredeyse %12,000 artarak büyüdü ve bir dönem 66 milyar doların üzerinde bir piyasa değerine ulaştı, bu ölçüye göre o dönemde en büyük beşinci kripto para birimi oldu.

Popülaritesine rağmen, SOL, 2022 kripto para çöküşünden kurtulamadı. 3 Ekim 2022’ye gelindiğinde, SOL’un piyasa değeri yaklaşık 11.71 milyar dolara düştü. Aynı zamanda piyasa değeri sıralamasında dokuzuncu sıraya geriledi. Binlerce kripto para birimi arasında SOL coin’in önemini anlamak için makaleyi okumaya devam edin.

Önmeli Noktalar

  • Solana, merkeziyetsiz, ölçeklenebilir uygulamalara ev sahipliği yapmak üzere tasarlanmış bir blok zinciri platformudur.
  • Solana, Ethereum gibi rakip blok zincirlerine göre çok daha fazla işlemi saniyede işleyebilir ve daha düşük işlem ücretleri talep ediyor.
  • Solana, bir proof-of-stake (PoS) blok zinciri olmasına rağmen, işlemlerin ne zaman gerçekleştiğini doğrulamak için kullanılan proof-of-history (PoH) mekanizması adı verilen bir mekanizma ile bu konuda iyileştirmeler sunar.

Proof-of-History Kavramı

Solana’nın ortaklarından Anatoly Yakovenko, Kasım 2017’de proof-of-history (PoH) kavramını açıklayan bir teknik rapor (whitepaper) yayımladı. PoH, olaylar arasındaki sırayı ve zamanın geçişini doğrulamak için bir kanıttır ve zamanın güvenilmez geçişini bir deftere kodlamak için kullanılır.

Yakovenko, tenik raporda o dönemde kamuya açık olan blok zincirlerinin zamanı temel almadığını, ağdaki her düğümün kendi yerel saatinin olduğunu belirtti. Güvenilir bir zaman kaynağının (standartlaştırılmış bir saat) olmaması, bir mesaj zaman damgasının bir mesajı kabul etmek veya reddetmek için kullanıldığında, herhangi bir diğer katılımcının aynı tercihi yapacağına dair garanti olmadığı anlamına geliyordu.

İpucu: Solana’nın kendi token standardı da vardır, SPL Token, Ethereum’un ERC-20’sine benzer.

PoH, her düğümün ağdaki defterde kaydedilen zaman geçişine güvenli bir şekilde dayanabilmesini sağlar ve bu, blok zincirinin işleyişi için temel bir anahtardır.

Solana Tarihi

Yakovenko’nun önceki çalışma deneyimi, önde gelen teknoloji şirketleriyle, Qualcomm Incorporated (QCOM) gibi, dağıtık sistem tasarımı alanındaydı. Bu deneyim, güvenilir bir saatin ağ senkronizasyonunu basitleştirdiğini fark etmesini sağladı ve bu gerçekleştiğinde, ortaya çıkacak ağ bant genişliği dışında hiçbir kısıtlamanın olmadığı bir ağ olacaktı.

Yakovenko, proof-of-history kullanmanın, Bitcoin ve Ethereum gibi saat olmadan çalışan blok zinciri sistemlerine kıyasla blok zincirini büyük ölçüde hızlandıracağını düşündü. Bu sistemler dünya genelinde 15 işlem/saniye (TPS)’nin üzerine çıkamazken, Visa gibi merkezi ödeme sistemlerinin işlediği 65,000 TPS’ye kadar olan işlem hacmine kıyasla düşük bir oranı kapsıyordu.

Solana Teknolojisinin Tarihi

Yakovenko’nun ilk uygulaması özel bir kod tabanında ve C programlama dilinde başladı. Eski Qualcomm meslektaşı Greg Fitzgerald’ın isteği üzerine, Yakovenko daha sonra tüm kod tabanını Rust programlama diline taşıdı.

Şubat 2018’de, Fitzgerald Yakovenko’nun teknik raporunun ilk açık kaynaklı uygulamasının prototipini oluşturmaya başladı ve ardından projenin ilk sürümünü yayınladı. Bu proje, 10,000 işlemin sadece yarım saniyeden biraz daha fazla bir sürede doğrulanabildiğini gösterdi. Kısa bir süre sonra, Yakovenko’nun Qualcomm meslektaşı olan Stephen Akridge, imza doğrulamasını grafik işlemcilere taşıyarak işlem hacminin büyük ölçüde artabileceğini gösterdi.

Solana Teknolojisinin Genişlemesi

Bu projenin kilometre taşlarına sahip olduktan sonra, Yakovenko Fitzgerald, Akridge ve üç diğerini Loom adlı bir şirket kurmaları için işe aldı. Ancak, benzer bir isme sahip Ethereum tabanlı bir projenin potansiyel karışıklığı nedeniyle, şirket/proje daha sonra Qualcomm’da çalıştıkları sırada yaşadıkları San Diego yakınlarındaki küçük sahil kasabasının adı olan Solana olarak değiştirildi.

Haziran 2018’de, proje buluta dayalı ağlarda çalışmak üzere ölçeklendi ve bir ay sonra şirket, sürekli olarak 250,000 TPS’yi (yani saniye başı işlemi) destekleyen açık kaynak kodlu bir test ağı yayınladı.

İpucu:Solana, doğrulayıcı düğümler yerine, blok zincirini güvence altına almak ve işlemleri taşımak için bir arada çalışan doğrulayıcı kümeleri kullanır.

Solana’nın Teknolojisi

Solana’nın mimarisi, bir blok zinciri ile birleştirildiğinde yazılımın performans engeli olarak ortadan kalkan bir dizi yazılım algoritmasını sunmayı amaçlar. Bu kombinasyon, işlem kapasitesinin ağ bant genişliği ile orantılı olarak ölçeklenmesine olanak tanır.

Solana’nın mimarisi, bir blok zinciri için istenen üç özellik olan ölçeklenebilir, güvenlik ve merkeziyetsizlik özelliklerini sağlar. Mimarisi, standart bir gigabit ağda 710,000 TPS’ye ve 40 gigabit ağda 28.4 milyon TPS’ye kadar olan teorik bir üst sınıfı açıklar.

Solana’nın blok zinciri, proof-of-history (PoH) ve proof-of-stake (PoS) konsensüs modelini bir araya getirerek çalışır. PoS, işlemleri blok zinciri defterine ekleyen doğrulayıcıların (işlemleri doğrulayanlar) ne kadar çok coin veya token taşıdığına göre işlemi doğrulamasına izin verir; PoH, bu işlemlerin hızlı bir şekilde zaman damgalanmasına ve doğrulanmasına olanak tanır.

Bilgi: Eylül 2022 itibariyle, Solana ortalama işlem başına 0.00025 dolarlık bir maliyetle 100 milyar işlemi aşmıştır.

Solana vs. Ethereum

Solana’nın hızla genişleyen ekosistemi ve çok yönlülüğü, kaçınılmaz olarak merkeziyetsiz uygulamalar (dApp’lar) için önde gelen blok zinciri olan Ethereum ile karşılaştırmalara yol açmıştır:

  • Akıllı sözleşmeler: SOL projesi ve Ethereum’un akıllı sözleşme yetenekleri vardır, bu da merkezi olmayan finans (DeFi) ve benzersiz token’lar (NFT’ler) gibi keskin uygulamaların çalıştırılması için önemlidir.
  • Konsensüs: Solana ve Ethereum, işlemleri doğrulayanlar (blok zinciri defterine eklenen işlemleri onaylayanlar) tarafından blok zincirine yardımcı olma ayrıcalığını elde etmek için kripto para birimlerini teminat olarak kullanma temeline dayalı proof-of-stake (PoS) konsensüs mekanizması kullanır; Solana, PoS’yi PoH uygulayarak iyileştirir.
  • Hız: Solana’nın 2021’de Ethereum’a göre belirgin bir avantajı, işlem işleme hızı ve işlem maliyeti açısından olmuştur. Solana, 50,000 işlem/saniye işleyebilirken, ortalama işlem maliyeti 0.00025 dolar. Bunun aksine, Ethereum sadece 15 işlem/saniyeden azını işleyebilirken, ortalama işlem ücretleri yaklaşık 1.68 dolar.

Ethereum Güncellemeleri

Ethereum, öncü avantaja sahiptir ve büyük ekosistemi ile piyasa değeri bakımından Bitcoin’den sonra ikinci sıradadır. Ethereum’un Beacon Chain ve Mainnet Chain’i birleştiren büyük güncellemesi, blok zincirinin daha ölçeklenebilir, güvenli ve sürdürülebilir olmasına olanak tanıyan bir çerçeve sağladı. Gelecekteki bir güncelleme, işlem sürelerini önemli ölçüde azaltan ve ağ tıkanıklığını azaltan bir parçalama (sharding) getirecektir. Solana’nın bu geliştirmelere karşı nasıl başa çıkacağı henüz bilinmiyor.

Solana Hakkında Sık Sorularn Sorular

Solana kaçıncı sırada?

Piyasa değeri bakımından ele alındığında, Solana dokuzuncu en büyük kripto para birimidir. Daha büyük rakipler arasında Bitcoin, Ethereum, Tether, BNB, XRP, USD Coin, Dogecoin ve Cardano buluuyor.

Solana vakfı kimin?

Solana, Cenevre merkezli Solana Vakfı tarafından yönetilmektedir.

Solana kurucusu kimdir?

Solana’nın kurucusu, Rusya doğumlu girişimci Anatoly Yakovenko’dur.

Solana kimin projesi?

Solana projesi, Anatoly Yakovenko ve Greg Fitzgerald tarafından başlatılmıştır.

Banner Reklam
Kaynak
SolanaCoinMarketCapSolana

Muhammed AKAN

Bir mühendis, bir teknoloji manyağı ve bir mükemmeliyet tutkunu. Teknoloji hayranlığının ideal kombinasyonu. Ben Muhammed Akan, iyi bir ülkede iyi bir eğitim aldım. 2016'nın son çeyreğinden 2020'nin Haziran ayına kadar Google Mühendisi olarak çalıştım. Bu unvan ile birçok devlet kurumuna web güvenlik semineri verdim. Şu an üniversite öğrencisi olarak eğitim hayatıma devam ediyorum. İlgimi çeken konular hakkında akademik düzeyde araştırma yapıyor, araştırdıklarımı okuyor, düşünüyor, yazıyor ve paylaşıyorum.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Çerez Bildirimi